Ressam Mihri

Abhaz olan Mihri Rasim Müşfik Açba (1886–1954), ilk kadın ressamlarımızdandır. Babasının II. Abdülhamid’in Sağlık Bakanı, halasının da Sultan’ın eşlerinden biri olması nedeniyle ayrıcalıklı bir çevrede büyür. Saray ressamı Zonaro’dan resim dersleri alır.

1903 yılında İstanbul’dan ayrılıp Roma’ya ve daha sonra Paris’e gider. Oralardaki atölyelere devam edip portre ressamı olarak parasını kazanır. Bilinen tek evliliğini Müşfik Bey (İnegöllü) ile yapar.

İstanbul’a dönünce üniversite seviyesindeki İnas Sanayi-i Nefise Mektebi’nin (Kızlar İçin Güzel Sanatlar Okulu) 1914’te kurulmasına önayak olur. Avrupa’da bile pek çok ülkede henüz kadınlar akademilere öğrenci olarak resmen kabul edilmezken Mihri, İstanbul’daki bu okulun ilk kadın yöneticisi ve öğretmenidir. Kız öğrencilere ilk defa şehrin sokaklarında, açıkhavada resim yaptıran; kız öğrencilerin çıplak modelle çalışmasını sağlayan; kadın ressamları ilk kez toplu bir sergi açmaya teşvik eden kişi hep odur. Ölümünün hemen ardından yakın dostu Tevfik Fikret’in yüzünün maskını alması da bu ülke için ilktir. İstanbul’da Bomonti’deki evini atölye ve sergi mekanı olarak kullanan da Mihri’dir. Ayrıca Atatürk’ün portresini yapan ilk yerli ressamdır. Bir Papa’nın (Papa XV. Benedict) resmini yapan ilk müslüman ve kadın ressam yine Mihri’dir.

İstanbul’da köklenemeyen Mihri boşanarak Roma’ya, oradan da New York’a taşınır. 1928’de New York’taki Maziroff Galeri’de resimleri sergilenir. Çoğu kaynakta 1954’te öldüğünde New York’taki kimsesizler mezarlığına defnedildiği yazıyor.

OTOPORTRELER

PORTRELER

NOTRMORTLAR

Eser görselleri Burcu Pelvanoğlu arşivinden sağlanmıştır.