Film

ÜÇ AŞAMALI BİR PROJE

 

Biz Ressam Mihri’yi odağa alan, ondan ilham alan üç aşamalı bir proje tasarladık. Şu anda üzerinde çalışmakta olduğumuz Kim Mihri adlı sinema belgeseli, ilk adım… Belgeselde yer alan uzman ve sanatçı röportajlarının geniş hallerinin izlenebileceği transmedya projesini, Mihri Yolda adlı uzun metrajlı bir kurmaca film takip edecek…

Mihri bir mektubunda der ki; “Sanatçının yolu, yürüdükçe uzar gider”… Biz çekeceğimiz belgeseli, bu zorlu yürüyüşün devamı olarak görüyoruz. Onun öncü çalışmalarına gereken değerin verilmesini, anısının toplumun belleğinde yerini almasını istiyoruz.

Ve bugünün kadınlarına yeteneklerinize sahip çıkın, gücünüzün farkına varın diyoruz.

FİLME DAİR

Kim Mihri belgeseli, toplumun kadın cinsine dayattığı sınırların ötesinde bir yaşam süren, yeteneğinin ve kalbinin paşinden giden, güzel sanatlar eğitimi alanında kadınlar için mücadele eden, 19. yüzyıl doğumlu, İstanbullu Ressam Mihri’nin ilham verici hikayesini anlatacak.

Belgesel için İstanbul, Paris, Roma ve New York’ta çekimler yapılacak. Sanat tarihi, kadın tarihi, kent antropolojisi ve sosyoloji alanlarının uzmanlarına, eski ve yeni kuşaktan sanatçılara, sokaktaki insanlara insanlara, Mihri’nin bir zamanlar yaşadığı Bomonti semtinin bugünkü sakinlerine soracağız; “Kim Mihri?”

MİHRİ CANLANIYOR...

Filmde “Kim Mihri?” sorusuna ilk cevap veren bir animasyon figür olacak; Mihri’nin kendisi… Filmde, tamamı animasyon olan bölümlerin yanı sıra gerçek görüntülerin üzerinde de Çizgi Mihri karakteri yer alacak.

Canlandırma ile zenginleşen bir belgesel yapacağız.

Filmin başkişisi olan Çizgi Mihri karakteri, filmin içinde elinden  hiç bırakmadığı fırçası ile dolaşacak. Yapılan röportajlar sırasında verilen cevapları dinliyor ve söylenenlere tepki veriyor olacak. Onu tanımayanlara kızacak, zor şartlarda elde ettiği başarılarından söz eden uzmanlar ise onu keyiflendirecek. Çizgi Mihri, röportaj verenlere ve bugünün insanlarına değil sadece filmin yönetmenine ve izleyicisine görünecek.

Belgeselin tamamen animasyon olan bölümlerinde ise Ressam Mihri’nin yaşamının en kritik yönleri vurgulanacak.

 

FİLMİN YAKLAŞIMI

İnsanlar köklenmek ister. İnsana, insanoğlu denen bir kültür ikliminde kadıninsan nasıl köklenir? Bir ressam da köklenmek ister. Zihinsel olarak köklenmek ister. Sanatında köklenmek ister. Ressam kadın olursa, nasıl köklenir? Köksüz ve öksüz kelimeleri arasında tek harf fark var…

Kadınların bu topraklarda güzel sanatlar alanında akademik eğitim almaları, erkeklerin gittiği Sanayi-i Nefise Mektebi’nden 31 yıl sonra, 1914 yılında, İnas Mektebi’nin kurulması ile mümkün oldu. Ressam Mihri, İnas Mektebi’nin kurulmasına önayak olmuş, bu okulda yöneticilik ve hocalık yapmış, üç kıtada ressamlığını sürdürmüş bir profesyoneldir. Kadınların halen içine sıkıştırılmak istendiği evde kapalı devre yaşanacak, mesleksiz hayat modelinin karşısında Mihri Hanım’ın ressam hayatı büyük bir tezat oluşturuyor.

Mihri’nin ülkesinde ve Batıda kamuya malolmama hali, toplumların kadına ve sanata bakışındaki “öteki”lik durumuna işaret ediyor.

Sanat, eğitim ve kadın tarihimiz ile modernleşme yolculuğumuz açısından dikkate değer olan Ressam Mihri, belli bir Doğu algısına sahip Batılılar ve tabii buralılar için, klişeleri kırıcı nitelikte.

Ressam Mihri, hem Linda Nochlin’in Neden Hiç Büyük Kadın Sanatçı Yok? başlıklı makalesinde tarif ettiği gelenekten koparak başkaldıran sanatçı kadın ile hem de Joseph Campbell’ın Goddesses: Mysteries of the Feminine Divine isimli kitabında bahsettiği kendini gerçekleştirmeye dönük bireysel bir hayat yaşayan yeni kadın ile örtüşen özellikler taşıyor. Campbell’ın açıkça ortaya koyduğu üzere, bu yeni kadına ve onunla hayatı paylaşacak erkeğe model olacak mitler henüz yok, ancak onlara çok ihtiyaç var. Campbell yeni mitlerin oluşmasına tanık olduğumuz ilginç zamanlarda yaşadığımızı söylüyor.

Bir de şu bakış meselesi var…

Laura Mulvey’e göre klasik sinema anlatımında bakışın sahibi çoğunlukla erkektir. Ekrandaki kadın, bakışın nesnesidir, bakılandır, bakana haz vermek için oradadır.  Bu, yaşanan eril toplumsal ortamla uyumlu bir düzenek. Sanat alanında da durumun çok farklı olduğu söylenemez. Sanat tarihinde kendine yer bulan kadınların çoğu ressam kadınlar değil resmedilen kadınlardır. Sanatçı kadınlar tarih boyunca var olmalarına rağmen sanat tarihinde onlara pek yer verilmez.

Mihri’nin bakışın sahibi bir özne olması ve ressamlıkta diretmesi mevcut toplumsal normları sarsıcı nitelikte bir durum. Mihri yaşamayı seçtiği hayat ve eserleri ile sanat tarihinde yerini almayı kuşkusuz hak ediyor. Onun hikayesi hem Batılı hem de Doğulu kadınlara ilham ve güç verebilir.

Tarih kadınlar ve erkekler tarafından yapılır. Bu nedenle kadınların hikayelerinin, çabalarının, başarılarının ortak belleğimizde, tarih yazımında ve sinemada yerini alması gerekiyor. dahası bugünün kutuplaşmış insanlarının Mihri’nin hikayesinde Doğu’yu ve Batı’yı, insan doğasının eril ve dişil yanlarını bir arada bulma olanağı var.

Filmin Mihri’nin kayıp eserlerinin bulunup kayıt altına alınmasına, hakkında daha fazla akademik araştırma yapılmasına yol açacağını umuyoruz.

Mihri, etkin bir özne olarak hayatında ve sanatında seçimler yaptı. Bunlar elbette eleştirilebilir ama önce bilmemiz gerekir; Kim Mihri?

ÖDÜLLER

Kim Mihri adlı uzun belgesel projesi ile 2016 yılında, 53. Antalya Film Festivali kapsamında gerçekleştirilen Antalya Film Forum Belgesel Pitching Platformu’nda 30.000 TL.lik ödül kazandık.

Kim Mihri adlı uzun belgesel projesi ile 2016 yılında, Yunanistan’daki 9. Animasyros Uluslararası Animasyon Festivali + Agora’da market bölümünün odaklandığı tek film projesi olarak, özel bir sunum seansı için seçildik. Çeşitli Avrupa ülkelerinden gelen yapımcı, stüdyo sahibi, kanal yöneticisi, animasyoncu ve sinema profesyonellerine projemizi sunma ve geri bildirimlerini alma şansını yakaladık.    

Kim Mihri adlı kısa belgesel projesi ile, 2015 yılında, 14. İF İstanbul Bir Yaratıcı Yapım Atölyesi ve Pitching Platformu’nda Finalist olduk.

Mihri Yolda adlı uzun metrajlı kurmaca film projesi ile ise, 2015 yılında, 18. Uçan Süpürge Uluslararası Kadın Filmleri Festivali Senaryo ve Proje Geliştirme Atölyesi/Ödülü Birincisi seçildik.